Automotive design brengt technologie tot leven

Altijd in de toekomst tekenen

Automotive design

Automotive design brengt technologie tot leven

Altijd in de toekomst tekenen

Door voortrazende technologische ontwikkelingen verandert de manier waarop de mens naar mobiliteit kijkt. Dat is ook terug te zien in automotive design. Kunstmatige intelligentie en apps beïnvloeden het in- en exterieur van de auto. “Iets maken dat betekenisvol is, is het allerbelangrijkste.”

Voor automakers en -liefhebbers is de onthulling van een nieuw model het summum. Het moment dat het doek van de wagen valt onder het geluid van ratelende fototoestellen, zoemende schijnwerpers en ooh’s en aah’s uit het publiek verveelt nooit. Toch markeert die geboorte ook het einde van een tijdperk bij de producent. Voor bouwers is de feestelijke lancering juist vooral een afscheidsreceptie. Het project waar ze jarenlang ziel en zaligheid in stopten, is voorbij en brengt ze even terug naar nu.

“Wij leven letterlijk in de toekomst”, zegt Gordon Wagener, Chief Design Officer bij Mercedes-Benz. “We tekenen auto’s die op zijn vroegst over vijf jaar op de markt komen. In sommige gevallen blikken we zelfs twintig jaar vooruit. En geloof het of niet, we knutselen een eerste prototype van een nieuwe wagen nog altijd in elkaar in klei, op de vloer van ons atelier. Een auto moet je zien én voelen.”

‘Het interieur van de auto wordt een ‘derde plaats’ naast het huis en het kantoor’

Automotive design complex ambacht

Automotive design complex ambacht

Tussen de hopen klei en het flonkerende eindresultaat ligt een ambacht dat dagelijks verandert en opnieuw wordt gevormd. “Automotive design is van orgine al zeer complex”, vertelt Matthijs van Dijk, hoogleraar Mobility Design aan de TU Delft. “Goede stylisten weten hoe de auto op de wielen moet staan, hoe de package en proportions moeten zijn. Zij kunnen daar een aantrekkelijk object van maken. Door alle beperkingen eromheen is dat supermoeilijk. Als je meer hoofdruimte wil bieden aan de inzittenden doet dit misschien afbreuk aan de daklijn. En als een lijn net niet lekker loopt, heeft dat grote consequenties voor de vorm. Elke millimeter telt.”

Van Dijk heeft “enorm respect” voor de stylisten. “Het vak van vandaag behelst veel meer dan vormgeven. Alle vakgebieden komen samen: technologie, ergonomie, esthetiek, economie. Al die kennis moet dan tot één succesvol ontwerp leiden.”

‘De auto verandert in een soort digitale vriend die met je meerijdt’

De wisselwerking van tech en design

Automotive design

De wisselwerking van tech en design

Razendsnelle technologische ontwikkelingen dagen de designwereld steeds meer uit. Hoe zien de experts de wisselwerking tussen twee werelden die nogal eens botsen? Wagener: “Technologie en design waren nooit twee volledig gescheiden werelden. We zien dat ze vaker hand in hand gaan. Technologie is meer dan ooit alomtegenwoordig, maar het is net de design experience die dan écht het verschil maakt. Design zorgt voor een aangename beleving van technologie, het brengt die technologie ook echt tot leven.”

“We leven als autodesigners in bijzonder opwindende tijden”, vervolgt Wagener. “De oude staalindustrie versmelt haast letterlijk met de wereld van chips en apps. Autodesign zal daardoor in enkele jaren tijd sneller evolueren dan in de 130 jaar dat we nu al auto’s maken. Als ontwerpers vertalen we alle technologische snufjes naar de bestuurder en de inzittenden. De auto verandert in een soort digitale vriend die met je meerijdt.”

Nieuwe ontwerpprocessen

Automotive design

Nieuwe ontwerpprocessen

Van Dijk: “Automotive design was voor 90 procent styling. Het ging heel erg over de vorm van de auto. Maar de wisselwerking met technologie is cruciaal. Waar het voorheen nog weleens een strijd was van engineering versus styling, weten alle partijen nu dat het draait om één geheel. Ze zijn samen heel erg bezig met het bedenken van nieuwe ontwerpprocessen.”

Volgens Van Dijk heeft het ontwerpvak dan ook flink aan waarde gewonnen. “Dat komt met name doordat een designer in de toekomst leeft en wil vermijden dat iets snel achterhaald is. Ontwerpers zijn de afgelopen twintig jaar naast ontwikkelaar ook strateeg geworden. Ze zitten in de board van bedrijven en beslissen mee. Er is een spectaculair aantal functies en taken binnen de ontwerpdiscipline bij gekomen. De belangen binnen de auto-industrie zijn natuurlijk groot. Kijk naar onze buren. Een groot deel van de Duitse economie draait hierop”

Uitdagend, noemt Wagener al die aspecten van zijn vak. “Mensen ontwikkelen continu nieuwe wensen. Daardoor blijft design veranderen. In de modewereld worden elk jaar minstens vier nieuwe collecties gepresenteerd. Nieuwe trends in automotive design komen ongeveer eens per tien jaar naar voren. Tegelijkertijd moeten voertuigen een langere nuttige levensduur hebben dan andere producten. Ze zullen immers nog jaren zichtbaar zijn op onze wegen en moeten aan het heersende maar steeds veranderende schoonheidsideaal blijven voldoen. Omdat dit de voorkeuren van onze klanten vormt.”

Goed idee

Goed idee

Klantvoorkeuren werden de afgelopen decennia ook steeds belangrijker. Van Dijk wijst op een omslag, precies dertig jaar geleden. “Sinds 1988 ligt de nadruk op het onderzoek bij Industrieel Ontwerpen minder op de materialisatie van een idee tot een product, en meer op het idee zelf en het stellen van vragen daarover. Wat is het goede idee? Waarom is dat idee een goed idee? En kan je zo een goed idee ook met een proces ontwerpen? Zo kwam een nieuwe stroming op gang die wil begrijpen waarom een nieuw ontwerp betekenisvol is voor haar eindgebruikers binnen een toekomstige context. Een ontwerp gaat in de eerste plaats over mensen en wat mensen met dat ontwerp morgen en overmorgen doen. Materialisatie is stap twee geworden in het ontwikkelproces.”

De geschiedenis leert ook dat de automotive industrie daarin veel meer zelf de lead heeft genomen. Vanaf de jaren ‘70 van de vorige eeuw werkten de merken juist veel met stylingbureaus als Pininfarina, Ital Design en Bertone. “Ze wilden af van die afhankelijkheid van externe studio’s”, vertelt Van Dijk. “En daarom hebben de grote merken vanaf de jaren ‘90 hun eigen studio’s uitgebouwd.” Wagener: “Mercedes ontwerpt alles zelf. Van de koplampen tot het audiosysteem.”

De 6 richtlijnen van de Mercedes Design Code

  • 1. Unexpected Moments

  • 2. Stimulating Contrast

  • 3. Stunning Proportions

  • 4. Freeform & Geometry

  • 5. Significant Graphics

  • 6. Natural Attraction

‘Een goede designer kan zonder arrogantie helemaal in de huid kruipen van een merk’

Langere tijd loyaliteit

Automotive design

Langere tijd loyaliteit

De verschuiving van buiten naar binnen onderstreept nog maar eens het toegenomen belang van design en designers. Hoewel succes een collectieve prestatie is, heb je leiders nodig die alles bij elkaar brengen, betoogt Van Dijk. “Bruno Sacco maakte Mercedes in het verleden tot het merk dat het nu weer is onder Wagener. Zo iemand kan zonder arrogantie helemaal in de huid kruipen van een merk en dat merk verder duwen. Die nederigheid creëert continuïteit. Als automerk wil je klantloyaliteit voor langere tijd. Tijdelijke aandacht levert te weinig op.”

Aanvoelen wat er speelt en waar het heen gaat en op basis van kennis, ervaring en feiten een pad uitstippelen; Wagener bouwt mee aan de automotive design veranderingen van morgen en overmorgen. “Het interieur van de auto zal in de toekomst steeds belangrijker worden, als een ‘derde plaats’ naast het huis en het kantoor. Vooral in het tijdperk van autonome voertuigen en digitalisering, is dit de plek waar passagiers steeds meer van moderne luxe willen genieten.”

Wagener vindt het prikkelend om elke dag te balanceren tussen markttrends, klantwensen en de opborrelende ideeën in zijn brein. “Met onze designfilosofie van sensual purity (sensuele helderheid) hebben we eigen beeldtaal ontwikkeld om onze producten perfect te presenteren. Ze moeten hot en cool zijn - lees: mooi - en tegelijkertijd sexy, modern en hightech. Met andere woorden: onze modellen moeten de modern luxe van Mercedes-Benz op de best mogelijke manier vertegenwoordigen.”

Mercedes-Benz opent Design Center in Franse Silicon Valley

Mercedes-Benz breidt zijn mondiale netwerk van Advanced Design Centers uit. Het merk opent dit jaar een nieuw centrum in het Franse Silicon Valley aan de Côte d’Azur. Hiermee versterkt Mercedes-Benz het creatieve en innovatieve potentieel van zijn wereldwijde ontwerpnetwerk. Deze creatieve kring signaleert mondiale trends en past ze toe in automotive design.

“Met het nieuwe Design Center in Frankrijk breiden we systematisch de creatieve ruimtes uit voor ons wereldwijde ontwerpnetwerk”, zegt Gordon Wagener. “Design Centres over de hele wereld betekent dat we overal op aarde thuis zijn en dat we constant werken en leven in de toekomst. We willen straks nóg sterker de nadruk leggen op de ontwikkeling van strategieën en visies voor duurzame mobiliteit en op fascinerende klantervaringen in elke dimensie.”

Met een oppervlakte van meer dan 3000 vierkante meter biedt de structuur ongeveer 50 ontwerpers ruimte om te werken. Alle relevante disciplines van Mercedes-Benz Design zijn vertegenwoordigd: van conventioneel exterieur en interieurontwerp tot digitaal en UI / UX-ontwerp, dat steeds belangrijker wordt in tijden van autonoom rijden en mens-machine communicatie.

Betekenisvol

Automotive design

Betekenisvol

Van Dijk trekt de rol van automotive design in de toekomst breder. “Het vak moet vooral kijken naar de samenleving als geheel. Designers moeten aanvoelen welke samenleving-constellatie we over tien jaar hebben. Het gezin als samenleefvorm heeft wellicht vele alternatieven gekregen. Hoe gaan deze nieuwe samenleefvormen om met mobiliteit? Dat kan een opening naar een nieuw ontwerp zijn, een ontwikkeling naar een andere tijdgeest, of het nu nieuw beleid, nieuwe services of een nieuw product is. Steeds meer ontwerpers durven deze complexe thema’s aan te gaan. Daar heeft de samenleving iets aan. Het gaat erom dat ontwerpers iets maken dat er voor mensen toe doet. Iets dat betekenisvol is in hun dagelijks leven. Dat moet je begrijpen. Nu en in de toekomst.”