Radicale innovatie is speedboot van de automotive industrie

‘De time-to-market is nu veel korter’

Radicale innovatie

Radicale innovatie is speedboot van de automotive industrie

‘De time-to-market is nu veel korter’

Elke bedrijfstak heeft te maken met disruptieve ontwikkelingen die het bestaande businessmodel op zijn kop zetten. Hoe blijf je bij als grote organisatie? Door het innovatieproces radicaal anders aan te pakken. Meer dan tien jaar geleden zette Mercedes de knop om. Met succes.

Radicale innovatie organiseren binnen de bestaande bedrijfscultuur gaat geen enkele organisatie makkelijk af. “Vergeleken met startups en scale-ups die vaak de aanjagers zijn van nieuwe businessmodellen, zijn grote corporates immers traag en complex”, vertelt Vareska van der Vrande, hoogleraar Collaborative Innovation and Business Venturing bij de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit.

Maar in een wereld waarin veranderingen steeds sneller gaan, is die radicale innovatie noodzaak om te kunnen overleven. Van de Vrande: “De zakelijke wereld wordt steeds complexer. We zitten middenin grote transities en ontwikkelingen die sectoroverschrijdend zijn. En het gaat razendsnel. Neem de automotive industrie. Voorheen wisten de grote spelers precies wie hun concurrenten waren, wat voor ontwikkeling er aan zaten te komen en wat voor impact dat ging hebben op het businessmodel. Daar was het innovatieproces ook op afgestemd: op het verbeteren van bestaande producten en diensten.”

“Dat hele proces is nu op zijn kop gezet”, gaat Van de Vrande verder. “Artificial intelligence, big data en the internet of things zijn een katalysator voor bijvoorbeeld de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s. Dat gaat enorme gevolgen hebben voor de manier waarop we met mobiliteit omgaan. En dat is nog maar één van de vele ontwikkelingen waar die grote bedrijven mee te maken krijgen. Het is heel moeilijk te voorspellen wat de nieuwe businessmodellen gaan worden.”

Open voor innovatie

Openstaan voor innovatie is belangrijk als een organisatie het verschil wil blijven maken in de markt. “Zorg er dus voor dat je ook een duidelijke ingang hebt, waar startups, scale-ups en je eigen medewerkers naartoe kunnen met hun idee”, zegt Van der Vrande. Mercedes heeft intern Lab 1886 voor nieuwe initiatieven van medewerkers. Startups kunnen zich melden bij het Startup Intelligence Center, een centraal punt waar ondernemers met een proof of concept op het gebied van bijvoorbeeld virtual en augmented reality, artificial en emotional intelligence en mobiliteitsdiensten hun idee kunnen pitchen.
 

Inspelen op disruptieve ontwikkelingen

Radicale innovatie

Inspelen op disruptieve ontwikkelingen

Maar hoe transformeer je een grote organisatie die al decennialang op dezelfde manier zijn kernprocessen heeft georganiseerd om tot een club die razendsnel kan inspelen op die disruptieve ontwikkelingen? “Dat is de vraag waar elke corporate een antwoord probeert te vinden”, zegt Van de Vrande.

Mercedes-Benz zette in 2007 een belangrijke stap met de oprichting van Business Innovation (sindsdien omgedoopt tot Lab 1886), een intern innovatielab waar elke van de 280.000 medewerkers binnen het moederbedrijf Daimler terecht kan met ideeën voor nieuwe businessmodellen. “Hier zijn bijvoorbeeld ‘Car2Move’ en ‘moovel’ tot wasdom gekomen, diensten die inspelen op de deeleconomie en mobiliteit”, vertelt Susanne Hahn, de hoofdverantwoordelijke van het innovatielab.

Om snelle aansluiting te vinden bij nieuwe ontwikkelingen werkt Mercedes-Benz ook veel samen met startups. Hahn: “We willen het beste van twee werelden: de drive van die jonge ondernemers gekoppeld aan onze kennis en ervaring. We zien het vooral als een strategisch partnerschap. Beide partijen moeten ervan profiteren. Wij halen nieuwe kennis in huis, de startups krijgen ondersteuning om uit te groeien tot een succesvolle onderneming.

“Dat is ook de enige juiste insteek”, zegt Van de Vrande, die al 15 jaar onderzoek doet naar deze vorm van samenwerking. “Voorheen zag je vaak dat grote bedrijven zo’n startup overnam en die probeerde te integreren in de bestaande R&D-afdeling. Dat werkt vrijwel nooit. Bij startups werken gedreven, ondernemende types, die juist bewust niet voor die corporate cultuur hebben gekozen. Zij voelen zich al snel niet meer thuis en vertrekken. Zo schiet je als grote organisatie je doel voorbij.”

Radicale Innovatie binnen Mercedes-Benz in 3 stappen

  • Ideation

    Het innovatieteam van Lab 1886 selecteert de beste ideeën die intern zijn aangedragen én er komen ideeën binnen via het interne crowdsourcing platform van het concern. Elk idee gaat vervolgens naar de ‘shark tank’, waar een jury bestaande uit experts beslist of het idee verder wordt ontwikkeld.

  • Incubation

    Het idee wordt getest op haalbaarheid en schaalbaarheid, waarbij het team dat het idee ontwikkeld ondersteuning krijgt van experts. In sprints wordt toegewerkt naar een prototype en een pilot-project.

  • Commercialization

    Het idee wordt nu klaargemaakt voor de markt. Het product of de dienst wordt binnen de bestaande business uitgerold of ondergebracht in een spin-off.

Innovatiekracht van start-ups

Radicale innovatie

Innovatiekracht van start-ups

Wat werkt dan wel? Van de Vrande: “Je hebt heldere afspraken nodig over hoe je met elkaar samenwerkt. Daar is geen one-size-fits-all oplossing voor. Het hangt heel erg af van het type bedrijf waar je mee samenwerkt.” Vooral belangrijk is dat de corporate de innovatiekracht van de startup optimaal benut. Van de Vrande: “De kracht van startups is hun vermogen om heel snel iets te ontwikkelen, maar ze missen vaak de connecties en de ervaring om hun product of dienst vervolgens goed te vermarkten. Een groot bedrijf kan ze daarbij helpen. Als je dat proces goed organiseert, dan worden beide partijen er beter van.”

Hahn: “Daarom bieden wij startups toegang tot een veel breder netwerk, een ecosysteem voor innovatie: Startup Autobahn. Dat is een samenwerkingsverband van verschillende bedrijven waaronder BASF, Hewlett Packard, Daimler en de Universiteit van Stuttgart. Samen zorgen we ervoor dat niet alleen wij als individuele bedrijven kunnen profiteren van die innovatie, maar dat we als complete regio aantrekkelijk worden voor startups en scale-ups. Die jonge bedrijven krijgen via ons dan toegang tot tweeduizend potentiële b2b-klanten en meer dan tweehonderdduizend mentoren die hen op weg kunnen helpen. Dat werkt. Binnen een jaar zijn we uitgegroeid tot het grootste innovatieplatform van Europa.”

Kortere time-to-market

Kortere time-to-market

Van de Vrande: “In Nederland hebben we ook van die innovatieclusters. Denk aan Eindhoven, Delft en Wageningen. Allemaal gebieden waar bedrijven en opleidingen elkaar opzoeken om snelle innovatie mogelijk te maken. Als grote organisatie is het zaak om je daarbij aan te sluiten. Zo kun je niet alleen talenten aantrekken, je ziet ook veel sneller nieuwe ontwikkelingen en kunt daar dan ook sneller op inspelen.” Mercedes-Benz loopt in de automotive industrie voorop op dit gebied. Hahn: “Door innovatie op een andere manier te organiseren, is de time-to-market nu veel korter. We zijn een soort speedboot van het concern.”

Ready to Team Up?!

Is uw organisatie klaar voor samenwerking met startups? Voor antwoord op die vraag ontwikkelden het Corporate Venturing Network en Rotterdam School of Management / Erasmus Centre for Entrepreneurship een online assessment: Ready to Team Up. Deze tool helpt grote organisaties beter te begrijpen wat nodig is om effectief te kunnen samenwerken met startups. Er is ook een versie voor startups.